Daily Routine / दिनचर्या

-
आजच्या जगात सर्व लोक धावपळीचे जीवन जगत आहेत त्यात लोकांचे खान्यापिन्यावर दुरलक्ष होत आहे त्यामुळे लाईफ स्टाईल डिसाओरडर जसे लठ्‍पणा, कोलेस्ट्राल लेवल व ब्लड प्रेशर नियंत्रित नसने, डाबेटिज ,हृदय विकार अशे रोगांचे प्रमाण वाढत जात आहे.

  • आयुर्वेदामध्ये वर्णन केले आहे कि
युक्ताहारविहारस्य युक्त चेष्टस्य कर्मसु।
युक्त स्वपनावबोधस्य योगो भवति दु:ख हा: ॥

Ø  आहार योग्य नसेल तर औषधाचा काही उपयोग नाही पण योग्य आहार घेतला तर औषधाची गरजच नाही अर्थात योग्य आहार विहार करणे गरजेचे आहे त्यासाठी आयुर्वेदात दिनचर्या हा विषय सांगितला आहे.
o   दिनचर्या काय? तर दिनचर्या म्हणजे रोजच्या जीवनात करणारे आचरण सकाळी उठल्यापासुन ते रात्री झोपे पर्यंतचे कर्म काय करावे हे दिनचर्यामध्ये वर्णन केले आहे.

  • वाग्भटानी सांगितले आहे की
ब्राम्हे मुहुर्ते उत्तिष्ठेत्स्वस्थो रक्षार्थमायुष:।
Ø  ब्राम्हे मुहुर्ते अर्थात सुर्योदयाच्या १ १/२ तास आधी उठावे त्यानंतर गरम पाणी प्यावे. तोंडात रात्रभर असलेली लाळ पोटात गेली तर पचन क्रिया सुरळीत चलण्यास मदत होते.
Ø  पाणी पिऊन झाल्यावर मंजन करावे जेणे करुन दातात साठलेला मळ निघून जाईल व गुळण्या कराव्यात मल त्याग करावा.
Ø  पुढे ३० मिनिट तरी प्राणायाम व व्यायाम करावा हे केल्याने एक अशी उर्जा निर्माण होईल की दिवस भर उत्साहाने आपले कामे करु शकाल. अंगाला तेलाचा मसाज करावा व स्नान करावे. मसाज केल्याने शरीर टवटवीत होते. लहान मुलांना तर आवरजुन मालिश करावी जेने करुन त्यांची वाढ ही उत्तम होते व हाडे ही मजबूत बनतात.
Ø  अंगोळ झाल्यावर नाष्टा करावा. नाष्ट्यामध्ये फळांचा रसाचा समावेश नक्की करावा. त्यानंतर आपल्या नेहमीच्या कामाला लागावे.
Ø  दुपारी १-२ वाजता जेवन करावे जेवणात ताक ठेवणे उत्तम. पाणी एवजी जेवताना ताकाचे सेवन करावे.
Ø  संध्याकाळी भोजन हलके करावे. अर्धा पेक्षा कमी पोट बरेल इतके जेवावे.
Ø  थोडक्यात काय तर सकाळी नाष्टा राजाप्रमाणे करावा अर्थात पोट भरुन करावा. दुपारचे जेवन मध्यम म्हणजे मध्याम वर्गीय लोकांप्रमाणे करावे आणि रात्रीचे जेवन हे गरीबाप्रमाणे करावे.
Ø  रात्री जेवन झाल्यावर शतपावली करावी. शतपावली नाही जमल्यास वज्रासन मध्ये ५-१० मिनिट बसावे.
Ø  झोपताना १ ग्लास दुध त्यात २ चमचे तुप घालून सेवन करावे व झोप घ्यावी .
Ø  लहान मुलांनी- ९ ते १० तास झोप घ्यावी
Ø  तरुण पिडीनी -६ ते ८ तास झोप घ्यावी
Ø  वृध्दानी -६ तास झोप घ्यावी

आरोग्य टिकवण्यासाठी जीवनशैली बदलणे गरजेचे आहे त्यासाठी दिनचर्या पाळणे गरजेचे आहे.

 videos on dinacharya Do click on link 
https://www.youtube.com/watch?v=1LNEKRMbBbA
https://www.youtube.com/watch?v=iVyjReA2d9k

ALSO FOLLOW AND SUBSCRIBE ON 
https://www.youtube.com/channel/UCSXfYdLD0-IF4Oh0XmX7rQQ
https://www.facebook.com/pg/Dr-sneha-Dudhal-Honrao-404584390156912/posts/?ref=page_internal

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

What is Suvarnaprashan?

-
  Dr Sneha Honrao - YouTube The first reference of Suvarnaprashan is seen in Kashyap Samhita. This samhita is written by Vridha Jeevaka. This samhita is basically introduce about Kaumarbhritya ( one of the 8 branches of Ayurveda dealing with mother and child health care). द्राव्याणां लेहनीयानां विधिश्चैवोपदेक्ष्यते। विघृष्य धौते दृषदि प्राङ्मुखी लघुनाऽम्बुना ।  मात्र मधुसर्पिर्भ्यां लेहयेत् कनकं शिशुम् ।। सुवर्णप्राशनं ह्येतन्मेधाग्निबलवर्धनम् । आयुष्यं मङ्गलं पुण्यं वृष्यं वर्णन ग्रहापहम् ।।  मासात् परममेधावी व्यिधिभिर्न च दृष्ये । षड्भिर्मासैः श्रुतधरः सुवर्णप्राशनाभ्दवेत् ।।                                  - काश्यप संहिता According to reference it is said that to sit in east direction take a stone and some water take a gold plate of a small size rub the gold plate on a stone add some honey and ghee in unequal quantity and give it to the child this process is termed as Suvarna prashan ...
Read more

Why to do Abhyang or body massage with oil for improving health in winter?

-
Image
  Dr Sneha Honrao - YouTube Winter season is the season where our skin start becoming dry and rough day by day. We need to keep hydrate and moisturize our skin especially in winter season. In this season we sometime naturally drink less fluid which ultimately affect our skin and whole body parts due to dryness in our body where our skin get rough ,dry ,black patch, as well as hair fall ,dry nostrils etc. To get rid of this problem we need abhiyang  snan and body massage with oil substances such as coconut oil, almond oil, sesame oil, ghee etc. According to Ayurveda oil Abhyang can be done in three different forms  1. Sit in bath tub fill with oil. 2. Massage whole body with suitable oils. 3. Pour oil on forehead (Shirodhara) or whole body parts. There are many other different forms where we can keep our skin moisturize. We can do such small things daily which is mentioned in Ayurveda. 1. Apply 2 drops of deshi cow ghee early in the morning daily to keep your nostrils mois...
Read more

Diabetes and it's Preventive measures.

-
Image
  Dr Sneha Honrao - YouTube India is one of the leading country where diabetic patients are increasing day by day. It is need of time to know why many people are suffering from the diseases such as diabetes.  This is the disease which are not only suffered by old age people but also young adults and children too. This disease is spreading on large scale due to lack of awareness and lack of knowledge about how we can prevent ourself from such kind of diseases. Diabetes is a life style disorder. Now a days people have hectic schedule or not following proper Dinacharya ( Daily routine) and ritucharya ( seasonal routine). The main cause of diabetes are overweight, obesity, inactive lifestyle. Other causes of this disease are hormonal imbalance, improper secretion of insulin. Diabetes means when our blood glucose level is high. Blood glucose is main source of energy which comes from food we eat. The insulin hormone secreted by organ pancreas helps the glucose to enter in our Cell a...
Read more